xổ số bình phước ngày 11 tháng 2 năm 2023

trực tiếp bóng đá u23 đông nam á hôm nay

Your request was blocked.

Bác xẩm – Người gìn giữ hồn dân gian Việt Nam

Giữa những con phố cổ Hà Nội, nơi dòng người tấp nập qua lại, tiếng đàn bầu réo rắt vang lên như một dấu hiệu giản dị của văn hóa. Có lẽ ai từng đi qua khu vực Đền Dầm, khu phố Hàng Đào – Đồng Xuân, hay ngồi với một chén nước chè xanh ven hè đều từng nghe đến bác xẩm. Bác xẩm không chỉ là tên gọi thân thương của nghệ nhân hát xẩm, mà còn là biểu tượng sống động cho di sản âm nhạc dân gian Việt Nam.

Xẩm vốn là một loại hình ca hát dân gian của người Việt, có mặt từ thế kỷ XIX, gắn bó sâu sắc với lớp người nghèo trong xã hội, đặc biệt là những người khiếm thị. Không ít nghệ nhân nổi tiếng của dòng nhạc này được người dân trìu mến gọi là bác xẩm. Qua năm tháng, bác xẩm trở thành hình ảnh gần gũi, ẩn chứa nhiều câu chuyện lặng thầm về thân phận và niềm say mê nghệ thuật.

Để hiểu về bác xẩm, trước tiên cần nói về nghệ thuật xẩm. Xẩm là thể loại nhạc kể chuyện, chủ yếu do người mù trình diễn để kiếm sống. Nghệ thuật này sử dụng nhiều nhạc cụ như đàn nhị, đàn bầu, trống, thanh la, sênh tiền… cùng với nghệ thuật dùng lời rất độc đáo. Âm nhạc xẩm chất chứa những tâm sự, triết lý về cuộc sống lẫn phê phán những bất công xã hội. Ngày nay, nhắc tới bác xẩm là nhắc đến người giữ gìn một truyền thống nghệ thuật có lịch sử lâu đời và gốc rễ sâu xa với văn hóa Việt.

Có những bác xẩm trở thành huyền thoại như bác xẩm Hà Thị Cầu, người nổi danh đất Hòa Bình, được biết đến như báu vật sống của nghệ thuật hát xẩm. Cả cuộc đời bác xẩm gắn với những chuyến rong ruổi các phiên chợ, những buổi xẩm run rẩy trên hè phố những chiều gió heo may. Dù đời sống khó khăn, bác xẩm vẫn mê say tiếng đàn, tiếng hát, xem đó là phương tiện duy nhất để gửi gắm bao trăn trở lẫn hy vọng. Giọng hát của bác xẩm vừa khằm khằm, vừa ai oán; mỗi câu hát xẩm là một lát cắt của đời sống thường nhật, là tiếng nói cho nỗi đau và ước vọng của người lao động lam lũ.

Không chỉ kể chuyện qua những làn điệu dân ca, bác xẩm còn là người giữ lửa truyền thống khi dạy dỗ, truyền lại bí quyết nghề cho thế hệ sau. Trong ký ức của những học trò xẩm, bác xẩm là hình ảnh nghiêm khắc mà hiền hậu, luôn tận tâm chỉ dẫn từng nốt nhạc, từng cách gõ sênh tiền, nhập tâm từng câu hát. Nhờ đó, không ít người trẻ đã được truyền cảm hứng bởi bác xẩm, nối tiếp hành trình gìn giữ và “hồi sinh” xẩm giữa dòng chảy hiện đại.

Thế nhưng, cuộc sống của bác xẩm chưa bao giờ dễ dàng. Phần lớn bác xẩm xuất thân từ những gia đình nghèo, nhiều người mất đi đôi mắt từ thuở nhỏ. Điều duy nhất họ có là đôi tai nhạy bén, đôi bàn tay khéo léo và sự nhẫn nại vượt lên số phận bằng tiếng hát. Trước đây, bác xẩm chỉ có thể diễn ở những khu chợ quê, bến xe, các cửa đền, đình… Cái nghề vừa thương vừa quý ấy phải đối mặt với nhiều khó khăn do xã hội thay đổi và âm nhạc hiện đại lên ngôi.

Tuy nhiên, dù trải qua bao thăng trầm, vẫn có những bác xẩm bền bỉ "nói giùm tiếng dân nghèo" bằng làn điệu mộc mạc. Âm nhạc của bác xẩm không chú trọng hình thức hào nhoáng mà tập trung vào hơi thở đời sống với thứ ngôn ngữ giản dị, chân thành. Có những bài xẩm như “Xẩm chợ”, “Xẩm tàu điện”, “Xẩm thập ân”… gắn liền với tiếng hát của bác xẩm, đặc biệt là những câu hát động đến trái tim người nghe bởi sự dung dị, gần gũi.

Không chỉ là người kể chuyện, bác xẩm còn là cầu nối giữa những giá trị truyền thống và hiện đại. Trong một vài năm gần đây, nhờ sự quan tâm của các tổ chức văn hóa và nghệ sĩ trẻ, làn điệu xẩm đã hồi sinh mạnh mẽ với sự hướng dẫn và truyền lửa từ các bác xẩm lão thành. Tiếng hát của bác xẩm vang lên không chỉ ở vỉa hè, góc chợ, mà còn trên sân khấu lớn, các chương trình giao lưu nghệ thuật và những buổi biểu diễn dành cho khách du lịch quốc tế. Sự hiện diện của bác xẩm trong những không gian mới là minh chứng cho sức sống bền bỉ của nghệ thuật dân gian và khả năng thích ứng của người làm nghề.

Từ hình ảnh bác xẩm, chúng ta thấy được tấm lòng yêu nghệ thuật và nghị lực mãnh liệt vượt lên nghịch cảnh. Đối với nhiều nghệ nhân hát xẩm, tiếng hát là nguồn sống, là niềm tin vào ngày mai. Những người như bác xẩm Hà Thị Cầu, bác xẩm Nguyễn Thị Lan, bác xẩm Nguyễn Văn Dũng... đã ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng, trở thành hình mẫu đáng quý cho thế hệ kế tiếp về lòng kiên trì, tình yêu dân ca và sự gắn bó với cộng đồng.

Dù xẩm đã từng bị rơi vào lãng quên một thời gian dài, nhưng nhờ sự kiên trì không mệt mỏi của những bác xẩm lão luyện, hôm nay xẩm trở lại trên các cung đường, phố cổ, chương trình văn hóa nghệ thuật. Tiếng hát của bác xẩm chính là lời nhắc nhở về những giá trị văn hóa cội nguồn không phai nhòa – những giá trị tạo nên bản sắc người Việt; đồng thời cũng là dòng chảy động viên thế hệ trẻ tiếp tục bảo tồn, phát huy và sáng tạo dựa trên nền tảng truyền thống.

Có thể nói, bác xẩm là hiện thân của tình yêu nghệ thuật dân gian, của sức sống Việt Nam trong mọi hoàn cảnh. Thông qua mỗi làn điệu xẩm, bác xẩm gói trọn bao niềm vui, nỗi buồn, câu chuyện đời, tâm sự cho người nghe. Hình bóng bác xẩm bên chiếc đàn nhị, gõ nhịp sênh tiền, miệng cất lời hát xẩm trên hè phố chính là biểu tượng không thể phai nhòa trong văn hóa miền Bắc và cả dân tộc.

Kết thúc câu chuyện về bác xẩm, tôi nhận ra rằng mỗi tiếng hát dân gian đều khắc khoải một nỗi niềm, đồng thời là lời ngợi ca cuộc sống. Bác xẩm không chỉ là người nghệ sĩ lưu giữ di sản, mà còn là biểu tượng cho nghị lực sống, lòng kiên trì và tình cảm chân thành của người Việt. Trong mỗi mùa thu sang đông về, tiếng hát của bác xẩm lại vang vọng trong tâm trí người yêu nhạc, gợi nhớ về một quá khứ giản dị mà đậm chất nhân văn, để rồi lan tỏa và kết nối với tương lai.

Từ khóa: xổ số bình phước ngày 11 tháng 2 năm 2023